Oruç Hakkında Bilgiler

oruç- şeytanların ramazanda bağlanması Oruç hakkında Allah’ın kitabı Kur’an-ı
Kerim’de buyuruldu ki, mealen
:
– “Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Umulur ki korunursunuz.” (Bekara-183)

Peygamber(sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz ise oruç hakkında şöyle buyurdular, mealen:
-“Ramazan ayı geldiğinde Cennet kapıları açılır, Cehennem kapıları kapanır ve şeytanlar zincire vurulur.” (Buhari, Savm)
Bu hadisi şerif kastedilen şeytanların zincire vurulması hususu, oruç tutan mü’minler için geçerlidir. Zira oruçlu, oruç sebebi ile şeytanların dolaşma yeri olan kan damarlarını tıkamış olur ve şeytanlar oruçlunun bedeninde rahat hareket edemez duruma gelirler.
Bu hususta İmam-ı Rabbani hazretlerinin de buyurduğu gibi günahı sadece şeytanlar işletmez. Günaha daha çok nefs-i emmarelerimiz sebep olmaktadır. O ise, her an avının üzerine atlamak üzere pusuda bekleyen bir panter gibidir. Ramazan geldiğinde bağlanan şeytanlar , oruç tutan mü’minlerin şeytanlarıdır. Oruçluların ramazan ayında sinirli olmasının  altında nefs-i emmarenin aç kalmaktan dolayı isyanı yatar. Nefs-i emmareyi en iyi dizginlemenin yolu da onu aç bırakmaktır. Maalesef ki açlığı sadece mide açlığı olarak algılayanlar hiçte az değildir.
ORUCUN FARZLARI:  
1- Müslüman olup bülüğa ermiş akıllı, kadın ve erkek her Müslümana ramazan ayında oruç tutmak farzdır. Kadınlar hayız ve lohusalık hallerinde iseler, ramazandan sonra  bir güne bir gün kaza ederler.
2 – İftarla kaba kuşluk vakti arasında ramazan orucunu tutmak için niyet etmek.
3- İmsak vakti ile akşam ezanına kadar hiç bir şey yememek ve içmemek ve cinsi münasebetten uzak durmak. (İğne ve serum orucu bozar.) Ancak sağlığı yerinde olmayıpta  ilerde iyileşme durumu ümit edilen kimseler,  iyileştiklerinde oruçlarını kaza ederler. İyileşmeleri ümid edilmeyenler de kefaretini öderler. Ramazan ayının girmesi konusunda diyanete itibar etmek daha doğru olur. Bir takım mezhepsizlere itibar etmemek lazımdır.

ORUCU BOZAN ve BOZMAYAN  ŞEYLER NELERDİR ?

1- Kasden yiyip içmek ve cinsi münasebette bulunmak orucu bozar.
2- Uyku halinde bir şey yiyip içmek ve cinsi münasebette bulunmak orucu bozar. (ihtliam ile oruç bozulmaz.)
3- Unutarak yiyip içildiğinde oruç bozulmaz, ancak oruçlu olduğu hatırlatıldığında, yiyip içmeğe devam edenin orucu bozulur.
4- Hata ile yiyip içenin orucu bozulur. Abdest alırken boğazına su kaçan kimse gibi.
5- Abdest alıp ağzındaki suyu tüküren kimse kalan yaşlıkla birlikte tükürüğünü yutarsa orucu bozulmaz.
6- Baş kısmından gelen akıntıyı yutan kimsenin de orucu bozulmaz. …
7- Ağızdan gelen kan tükürükten azsa oruç bozulmaz.
8- Ağızdan gelen bir su dışarı dökülmeden tekrar yutulursa oruç bozulmaz.
9- Konuşan birinin ıslak dudaklarındaki tükürüğünü yutması da orucunu bozmaz.
10- Kişinin bir veya iki damla göz yaşı veya yüzünün terini yutması da bozmaz.
11-Yenilmesi kastedilmeyen, ondan kaçınılması mümkün olmayan şeyler orucu bozmaz. Örnek: Diş ağrısını kesmek için ağıza konulan karanfilin kendisi değil de tadı tükürükle boğaza kaçarsa oruç bozulmaz. Havada dağılan toz, duman, sinek gibi şeyler gayri ihtiyari boğaza kaçtığında oruç bozulmaz. Amma bunları kastederek yutarsa oruç bozulur. Sigara içmek gibi..
12- Nohut tanesinden daha küçük bir şey dişleri arasından çıkarıp yutarsa oruç bozulmaz. Fakat böyle küçük bir şey dışardan alıp ta yutulursa oruç bozulur.
13- Ağız dolusu olmayan bir kusuntu, istenmeden ağıza gelirde istenmeden mideye geri dönerse, oruç bozulmaz. İmam-ı Yusuf’a göre isteyerek te yutulsa bozmaz. (İmam-ı Muhammed’e göre bozar.)
14- Ağız dolusu bir kusuntu kendiliğinden içeriye dönerse İmam-ı Yusuf’a göre orucu bozar. İmam-ı Muhammed’e göre bozmaz. Ancak böyle bir kusuntu kısmen veya tamamen isteyerek yutulursa ittifakla oruç bozulur.
15- Bir kusuntu kasten getirilirse, ağız dolusu ise orucu bozar. Fakat ağız dolusundan az ise kendiliğinden geri dönerse, İmam-ı Yusuf’a göre bozmaz.
16- İlişki olmadan yalnız yapışmakla veya öpmekle oruç bozulmaz. Bakmak veya düşünce sonucunda boşalma olsa da oruç bozulmaz gusül gerekir.
17- Cinsel temas olmadan herhangi bir surette dokunmalar neticesinde boşalma olursa oruç bozulur. Boşalma olmazsa oruç bozulmaz. (Mezi gibi bir akıntının gelmesi boşalma değildir.)
18- Oruçlu kimse yıkandığı vakit kulağına su kaçarsa orucu bozulmaz.

ORUÇLUYA MEKRUH OLAN ŞEYLER:

1- Dişleri diş macunuyla fırçalamak, macunsuz mekruh olmaz.

2- İlaçla gargara mekruhtur. Eğer ağızdaki yara, namazda okumaya mani olursa, ilaçla gargara etmek mekruh olmaz, çünkü özür vardır.

3- Cünüp olma ihtimali varsa hanımını öpmek.

4- Ramazan günü oruçlu bir kimseye iğne yapıldığında veya kendi isteğiyle ağız dolusu kusmak gibi bir sebeple orucu bozulduğunda, seferdeki yolcu şehrine döndüğünde, hayzlı kadının hayzı kesildiğinde, akşama kadar oruçlu gibi sakınmaları gerekir, yiyip içmeleri mekruh olur.

 ORUÇLUYA MEKRUH OLMAYAN ŞEYLER: 

1- Gece ihtilam olup sahura kalkınca, imsak vaktine az kalmışsa, önce ağzını yıkayıp yemek yense, imsak çıktıktan sonra gusledilse, yani oruca cünüpken başlansa sahih olur. Daha sonra gusletmek caizdir.

2- Bozulursa kefaret olmasın diye, ramazan orucuna imsak vaktinden sonra niyet etmek caizdir.

3- Ramazanda yatsıdan sonra hanımıyla beraber olunsa, daha sonra geç vakitte uyuyup biraz sonra guslederiz dense, uyandıklarında da güneş doğmuş olsa, oruçlarına zarar gelmez, fakat namaz kılmak için ilk fırsatta yıkanmak gerekir.

4- Orucun aksamaması için hayzı ilaçla geciktirmek caizdir.

5- Oruçluyken hayzı başlayan kadın, oruçlu gibi durmaz, yiyip içebilir.

 

B- ORUÇ KEFFARETİ

Kasten Ramazan orucunu bozan bir kimse, 60 gün aralıksız olarak, oruç kefareti niyeti ile kefaret orucu tuttuktan sonra, tutmadığı orucunu ayrıca kaza niyeti ile tutar.

SORU: Yaz aylarında bozulan orucun kazasını ve kefaretini yine yaz aylarında mı tutmalıyız?

CEVAP: Öyle bir emir yok. Ama orucu kaza eden veya kefaret tutan kimsenin sağlık durumu normal ise, uzun ve sıcak günlerde tutması daha faziletli olur. Ama orucunun kefaretini veya kazasını başka günlerde tutması, kabul edilmesi için engel değildir.

 

 ORUÇ TUTMAK İÇİN KOLAYLIKLAR:

Oruç tutmak için aşağıdaki kolaylıklardan istifade etmek caiz midir?
1- Susayınca, harareti azaltmak amacıyla ağza su almak, serinlemek için başa soğuk su dökmek, soğuk suyla yıkanmak,
2- Sigara ihtiyacı hissedince, sigara yakısı vurmak,
3- Ağrılı, romatizmalı yerlere, sprey veya merhem sürmek, kalb krizlerinde göğse konularak emilen ilaç, yakı kullanmak,
4- Açlık hissedince, akupunktur iğnelerini batırmak veya açlık bandı kullanmak, (Bunlar hem açlık hissini gideriyor, hem de kilo vermeye yardımcı oluyor.)
5- Ramazanı aksatmamak, tam tutmak amacıyla hayzı geciktirmek için ilaç kullanmak.

CEVAP: Bunların hepsi caizdir. Ancak, birinci maddedeki husus, İmam-ı a’zama göre tenzihen mekruhtur, çünkü böyle bir hareket, ibadetten bıkkınlığı gösterebilir. İmam-ı Ebu Yusuf’a göreyse, bunun mahzuru olmaz, çünkü böyle yapmakla ibadete yardım edilerek sıkıntı nispeten giderilmiş olur. İmam-ı Ebu Yusuf’un kavline uyularak, yukarıdakilerin hepsi yapılabilir.

    

ORUCU BOZULAN KİMSE:   

SORU: Ramazanda, orucu bozulan kimse yiyip içebilir mi?
CEVAP: Ramazan günü orucunu herhangi bir sebeple bozan, seferdeyken kendi şehrine gelen yani gelince mukim olan ve hayzı kesilen kadın, akşama kadar oruçlu gibi durur, yiyip içmez, fakat hayzı başlayan kadın, oruçlu gibi durmaz, yiyip içer. Oruç tutamayacak bir özrü olanlar, oruç tutamadıkları günler, gizli yiyip içmelidir.

ORUCU KAZAYA BIRAKMAK:

“Fe men kâne merîDan ev alâ seferin fe ıddetün min eyyâmin üHar.” mealen: “ Sizden kim hasta yahut seferi olursa, tutmadığı günler sayısınca başka günlerde tutar.” ( Kur’an)

      Oruç tutamayacak kadar hasta olanlar iyileştiğinde, seferi olanlar ise sefer dönüşlerinden sonra oruçlarını kaza ederler. Kasden orucu bozanlar, o orucun kazası ile birlikte, art arda altmış gün tekrar keffaret orucu tutarlar. Ellidokuz gün keffaret orucu tutsalar da, bir gün ara verseler, sil baştan tekrar altmış gün tutmaları gerkir. Kasden oruç bozanlar, ramazanda oruç bozmaları sebebi ile  de ayrıca tevbe etmeleri gerekir.

 

ORUÇ HAKKINDA DİĞER AYET VE HADİS-İ ŞERİFLER

– “Size farz kılınan oruç, sayılı günlerdedir. İçinizden hasta olan veya yolculukta bulunan ise, diğer günlerde, tutamadığı günler sayısınca tutar. Ona dayanıp kalacaklar üzerine de bir yoksulu doyuracak kadar fidye gerekir. Her kim de hayrına fidyeyi artırırsa, hakkında daha hayırlıdır. Bununla beraber, eğer bilirseniz, oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır.” (bekara-184)

“O Ramazan ayı ki, insanları irşad için, hak ile batılı ayıracak olan, hidayet rehberi ve deliller halinde bulunan Kur’ân onda indirildi. Onun için sizden her kim bu aya şahit olursa onda oruç tutsun. Kim de hasta, yahut yolculukta ise tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde kaza etsin. Allah size kolaylık diler zorluk dilemez. Sayıyı tamamlamanızı, size doğru yolu gösterdiğinden dolayı Allah’ı tekbir etmenizi ister. Umulur ki şükredersiniz.” (Bekara-185)
– “Şayet kullarım, sana benden sordularsa, gerçekten ben çok yakınımdır. Bana dua edince, duacının duasını kabul ederim. O halde onlar da benim davetime koşsunlar ve bana hakkıyla iman etsinler ki, doğru yola gidebilsinler.” (Bekara Suresi -186)
“Oruç gecesi kadınlarınıza yaklaşmanız, size helâl kılındı. Onlar, sizin için bir örtü, siz de onlar için bir örtü durumundasınız. Allah, nefsinize güvenemeyeceğinizi bildiği için müracaatınızı kabul buyurdu ve sizi bağışladı. Şimdi onlara yaklaşın ve Allah’ın sizler için yazdığını isteyin. Ta fecrin beyaz ipliği siyah iplikten size seçilinceye kadar yiyin, için. Sonra da ertesi geceye kadar orucu tam tutun. Bununla beraber siz mescitlerde îtikaf halinde iken onlara yaklaşmayın. Bunlar, Allah’ın sınırlarıdır, sakın onlara yaklaşmayın. Allah, âyetlerini insanlara böyle açıklıyor ki sakınıp korunsunlar.” (Bekara Suresi -187)

Hadis-i Şerifler(mealen):

1-) Oruç tutunuz, sıhhat bulunuz!  (Et-tergib ve’Terhib, 2:83)

2-) Ramazan ayı girdiği zaman cennetin kapıları açılır, cehennemin kapıları kapanır ve şeytanlar da zincire vurulur
(Müslim, Sıyam 2, (1079))

3-) Oruçlu için iki sevinç vardır: Biri,orucu açtığı zamanki sevincidir; diğeri de Rabbine kavuştuğu zamanki sevincidir. (Buhari, Savm, 2)4-) Oruçlu bir kimse yalanı ve yalanla iş yapmayı terk etmezse onun yemesini içmesini terk etmesine ALLAH’ın hiçbir ihtiyacı yoktur. [Buhari, Savm, 8.]

5-)  İslam beş esas üzerine bina edilmiştir: Allah”tan başka ilah olmadığına ve Muhammed”in O”nun kulu ve elçisi olduguna şehadet etmek, namaz kılmak, oruç tutmak, Kabe”ye haccetmek, Ramazan orucu tutmak. (Tirmizi, İman 3, (2612))

6-) Sahura kalkmak berekettir. Bir yudum su içseniz bile onu terk et­meyiniz. Çünkü Allah sahura kalkanlara rahmet eder. (Müsned, 3:44)

7-) Oruç tutun. Şüphesiz oruç Cehennem ateşine ve: dünyanın kötü­lük ve musibetlerine karşı kalkandır. (Cami’üs Sağir,4:212 )8-) “Oruçlu iken çirkin konuşmayın! Birisi size sataşırsa, “Ben oruçluyum” deyin.[Buhari, Savm, 9]

9-) Kim Allah Teala yolunda bir gün oruç tutsa, Allah onunla ateş arasına, genişliği sema ile arz arasını tutan bir hendek kılar
(Tirmizi, Cihad 3, (1624))

10-) Ramazan ayında, hasta veya ruhsat sahibi olmaksızın kim bir günlük orucunu yerse, bütün zaman boyu oruç tutsa bu orucu kaza edemez
(Buhari, Savm 29)

11-) Kadir gecesini, kim sevabına inanıp onu kazanmak ümidiyle ihya ederse, geçmiş günahları affedilir
(Müslim, Müsafirin 174, (769); Ebu Davud, Salat 318, (1371); Tirmizi, Savm 83)

12-) Resulullah (sav)’a :” Kadir gecesi (Ramazan’ın neresinde?) diye sorulmuştu. O da, Ramazanın tamamında.” diye cevap verdi. [Ebu Davud, Salat, 324, ( 1387). ]

13-) “Şurası muhakkak ki, Oruçlunun iftarını açtığı zaman reddedilmeyen makbul bir duası vardır” (Beyhaki)

14-) Ramazan girip çıktığı halde günahları affedilmemiş olan insanın burnu sürtülsün Anne ve babasına veya bunlardan birine yetişip de onlar sayesinde cennete girmeyen kimsenin de burnu sürtülsün Ben yanında zikredildigim zaman bana salat okumayan kimsesinin de burnu sürtülsün!
(Tirmizi, Daavat 110, (3539))

15-) Kim oruçlu olduğu halde unutur ve yerse veya içerse orucunu tamamlasın Çünkü ona Allah yedirip içirmiştir
(Müslim, Sıyam 171)

16-) Kim Allah rızası için bir gün oruç tutarsa, Allah onu yetmiş sene Cehennem ateşinden uzaklaştırır. [Camiüs Sağir]

17-) Kim bir oruçluya iftar ettirirse, kendisine onun sevabı kadar sevap yazılır Üstelik bu sebeple oruçlunun sevabından hiçbir eksilme olmaz
(Tirmizi, Savm 82, (807);

18)- Ramazanda Allah’i zikreden magfiret olunur. Ve o ayda Allah’dan dilekte bulunan kimse de mahrum edilmez. [Ramuz El Hadis / Hz. Cābir (r.a)]

19-) Kadir gecesini, kim sevabına inanıp onu kazanmak ümidiyle ihya ederse, geçmiş günahları affedilir.. (Müslim, Müsafirin, 174)

20-) “Ramazan orucu farz, teravih namazı ise sünnettir. Bu ayda oruç tutup, gecelerini de ibadetle geçirenin günahları affolur.” [Nesai]

21-) “Oruçlunun ağzından çıkan koku, Allah indinde misk kokusundan daha hoştur.” [Kütüb-i Sitte, 3082]

22-) “Oruçlunun susması tesbih, uykusu ibadet, duası makbul, ameli de çok sevaptır.” [Deylemi]

23-) Oruç, kişi onu günahlarla delmedikce, bir kalkandır. [Camiu’s-Sağir]

24-) “Oruç sabrın yarısıdır.”(İbn Mâce, Sıyâm 44)

25-) Kadir gecesini, Ramazan’ın son onunda arayın. (Buhârî, Leyletü’l–kadr 3)

26-) Oruçlarda riya yoktur. Aziz ve Celil olan Allah buyurdu ki: “O Benim içindir. Onun mükafatını bizzat Beni veririm. (Çünkü) Oruçlu yemesini, içmesini Benim için bırakır.” [Buhari/ Ebu Hureyre (r.a.)]27-) Ramazan’da orucunu tutup da Şevval’den de altı gün tutan kimse bütün sene oruç tutmuş gibidir. (Müslim,Sıyam, 203)

 

Üç Türlü Oruç Vardır:
1- Avamın (genelin) Orucu:
Ramazan ayında her müslümanın tutması farz olan, niyet edip imsak vakti ile akşam vakti arasında yemeden içmeden ve cinsi münasebetten kesilmekle yapılan oruçtur.
2-Havassın (seçilmişlerin) Orucu:
 Avam için belirlenen sınırlar bunlar için de geçerlidir. Bunların orucunun avamın orucundan farkı, şu uzuvlarla birlikte oruç tutmaktır. Gözü haramdan, dili yalan ve gıybetten ve malayani sözlerden, kulağı kötü şeyleri dinlemekten, eller ve ayakları günaha götüren her şeyden alıkoymakla tutulan oruçtur.
3-Havassul-Havasın (Peygamberler ve Evliyaların Orucu) Orucu:
Avam için belirlenen sınırlar bunlar için de geçerli olmakla birlikte kalbi, ruhu ve nefsi, Allah’ın zikrinden ve başkalarının düşüncelerinden ve sevgisinden keserek tutulan, gözü, kalbi ve ruhu haramdan düşüncelerden, dili, gönlü ve ruhu yalan ve gıybetten ve malayani sözlerden, kulağı kötü şeyleri dinlemekten, kalbi ve ruhu kötü şeyleri düşünmekten eller ve ayakları gönlü ve ruhu günaha götüren her şeyden alıkoymakla tutulan oruçtur. İşte bu oruç peygamberlerin ve evliyanın büyüklerinin orucudur.
Evliyanın büyüklerinden birisinin çok güzel bir bağı vardı. Bir gün bu bağda namaz kılarken çok güzel bir kuş geldi önüne kondu. Bir an gözü ve gönlü bu kuşun güzelliğine daldı. Allah’ın huzurunda bu yapılan şeyin yanlış olduğunu ve manevi orucunun bozulmasına sebep olduğunu düşünerek o bağı manevi orucunun kefareti olarak bir fakire bağışladı.

Tam ve mükemel oruç ancak; bedenle birlikte kalbe ve ruha tutulan oruçtur. Buna karşın şartlarına uyularak Allah rızası için tutulan oruç Allah katında makbul oruçtur.

 Kaynaklar: Mülteka, S.Ebediye, B. İslam İlmihali


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

6 soru “Oruç Hakkında Bilgiler

  1. 2- Bozulursa kefaret olmasın diye, ramazan orucuna imsak vaktinden sonra niyet etmek caizdir.

    Bu kısmı rica etsem tam olarak açıklayabilir misiniz? Yani hangi durumlarda bozulursa? Benim bildiğim kasten bozulursa zaten her türlü kefaret gerektirir, onun haricinde hangi durumlarda kefaret gerekir?

    Şimdiden teşekkür ederim.
    Ayrıca sitenizde oldukça güzel.