Kur’an’da Kaza ve Kader

İmamzade Türbesi

İmamzade Türbesi

K A Z A  ve  K A D E R  Nedir?

İnsanlara gelen hayır ve şer, fayda ve zarar, kazanç ve ziyanların hepsi, Allahü teâlânın takdir etmesi iledir.
Kader, lügatte, bir çokluğu ölçmek, hüküm ve emir demektir. Allahü teâlânın ezelde, bir şeyin varlığını dilemesine kader denilir.
Kaza: Kaderin, yani varlığı dilenilen şeyin var olmasına kaza denir.
Kaza ve kader kelimeleri, birbirinin yerine de kullanılır. Buna göre kaza demek, ezelden ebede kadar yaratılacak şeyleri, Allahü teâlânın ezelde dilemesidir. Bütün bu eşyanın, kazaya uygun olarak, daha az ve daha çok olmayarak yaratılmasına kader denir. Allahü teâlâ, olacak her şeyi ezelde, sonsuz öncelerde bilmesi ilmine kaza ve kader denir. Kadere iman farzdır. Bu husus Kur’an-ı kerim ve hadis-i şerifler ile bildirilmiştir. Allahü teâlâ, ezeli ilmiyle, insanların ve diğer mahlûkatın, ne zaman doğacağını, ne zaman öleceğini ve ne yapacaklarını bilir. İlahın her şeyi bilmesi, her şeye gücü yetmesi gerekir. Bilmeyen, gücü yetmeyen, muhtaç olan, ölümlü olan ilah olamaz. Allahü teâlâ, herkesin ne yapacağını bilir.   İnsanların başına gelecek olaylar, doğacakları, ölecekleri ve ne iş yapacakları gibi bütün bilgiler, levh-i mahfuz denilen bir kitaptadır. Bu kitaptaki bilgilere kader denilir. 

KUR’AN’DA KAZA VE KADER
Allahu Teala Kur’an-ı kerimde kader hususunda buyurduki, mealen:
-“Biz, her şeyi kader ile [bir ölçüye göre] yarattık.” (Kamer 49)
-“Allah, onların işlediklerini ve işleyeceklerini bilir”  (Bekara 255)
-“Yeryüzünde vuku bulan ve başınıza gelen bir musibet yoktur ki, biz onu yaratmadan önce, bir kitaba (levh-i mahfuza) yazmış olmayalım. Elbette bu, Allah’a kolaydır.” (Hadid 22) 

-“Yaptıkları küçük büyük her şey, satır satır kitaplarda yazılmıştır.” (Kamer 52, 53)
-”Sonra o kederin ardından (Allah) üzerinize öyle bir eminlik, öyle bir uyku indirdi ki, o, içinizden bir zümreyi örtüp bürüyordu. Bir zümre de canları sevdasına düşmüştü. Allah’a karşı, cahiliyet zannı gibi, hakka aykırı bir zan besliyorlar ve “Bu işten bize ne?” diyorlardı. De ki: ”Bütün iş Allah’ındır”. Onlar sana açıklamayacaklarını içlerinde saklıyorlar (ve) diyorlar ki: “Bize bu işten bir şey olsaydı burada öldürülmezdik”. Onlara şöyle söyle: “Eğer siz evlerinizde olsaydınız bile, üzerlerine öldürülmesi yazılmış olanlar yine muhakkak yatacakları (öldürülecekleri) yerlere çıkıp gidecekti. Allah (bunu) göğüslerinizin içindekini denemek ve yüreklerinizdekini temizlemek için yaptı. Allah göğüslerin içinde olanı bilir.” (Al-i imran: 154)

-”Her ümmetin bir eceli vardır. O ecel geldiğinde, ne bir ân erteleyebilirler, ne de öne alabilirler.” ( A’raf: 34)
-”De ki: “Hiçbir zaman bize Allah’ın bizim için takdir ettiğinden başkası dokunmaz. O bizim mevlamızdır. Müminler yalnızca Allah’a tevekkül etsinler.” (Tevbe: 51)

-”De ki, “Ben, Allah’ın dilediğinin dışında kendi kendime ne bir zarar ne bir fayda verebilirim”. Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri gelince artık ne bir an geri, ne bir an ileri gidebilirler.”  (Yunus: 49)

-”Yeryüzünde rızkı Allah’a ait olmayan hiçbir canlı yoktur. O, onların karar kıldıkları yerleri de, emaneten durdukları yerleri de bilir. Onların hepsi apaçık bir kitaptadır.” (Hûd:6)
-”Gökte ve yerde gizli hiçbir şey yoktur ki apaçık bir kitapta (Lehv-i mahfuzda) bulunmasın.” (Neml:75)
-”Peygambere Allah’ın takdir ettiği, mübah kıldığı şeyde bir darlık yoktur. Bundan önce geçen bütün peygamberler hakkında Allah’ın sünneti böyledir. Allah’ın emri ise biçilmiş bir kaderdir.” (Ahzab: 38)

-”Hem Allah sizi bir topraktan, sonra bir damla sudan yarattı. Sonra sizi çiftler kıldı. O’nun bilgisi olmadan ne bir dişi hamile olur, ne doğurur. Kendisine ömür verilenin de ömrünün uzatılması da, ömründen kısaltılması da mutlaka bir kitapta yazılıdır. Şüphe yok ki bu, Allah’a göre kolaydır.” (Fâtır:11)

 “Allah’ın izni olmayınca hiç bir musibet isabet etmez. Kim Allah’a inanırsa, Allah onun kalbini doğruya götürür. Allah her şeyi bilendir.” (Teğabun:11)
-“Göklerde ve yerde zerre miktarı bir şey, Ondan gizli kalmaz. Bundan daha küçük ve daha büyüğü de, apaçık kitaptadır.” (Sebe 3)

KADER HAKKINDAKİ HADİS-İ ŞERİFLER:

Peygamber (s.a.v.) Efendimiz buyurdular ki:
-“Ahir zamanda fala inanıp, kaderi inkâr edenler  çıkacaktır” (Tirmizi)
-“Kaderi inkâr edenin İslam’dan nasibi yoktur.” (Buhari)
-“Ahir zamanda, şu üç şeyden korkuyorum: Müneccimlere (falcılara) inanmak, kaderi inkâr ve idarecilerin zulmü.” (Taberani, İbni Asakir,)
-“Ümmetim kaderi inkâr etmedikçe, dinde sabittir. Kaderi yalanlayınca helak olurlar.” (Taberani) Peygamber(s.a.v.)Efendimiz buyurdular ki:
-“Şu üç şeyden korkuyorum: Âlimin sürçmesi, Münafıkların Kur’an böyle diyor diyerek tartışmaya girişmesi, Kaderin inkâr edilmesi.” (Taberani)
Peygamber(s.a.v.) Efendimiz buyurdular ki;
-“Kaderden bahsedilince dilinizi tutunuz!” (Taberani)
Ehl-i sünnet alimleri bu hadisi şerifi şu mealde açıklamıştır:
-“Herkes kendi aklına ve mantığına göre değil de, ehl-i sünnet ulemasının KUR’AN VE SÜNNETE GÖRE YAPTIKLARI açıklamalarına göre kaderden söz etmelidir. Aksi durumda bilmeden sonsuz bir çıkmaza girilebilir.” 

-“Kadere, hayrın ve şerrin Allah’tan olduğuna iman etmedikçe, başa gelenin asla şaşmayacağına, başa gelmemesi mukadder olanın da asla gelmeyeceğine inanmadıkça, hiç kimse iman etmiş sayılmaz.” (Tirmizi)

-“Allahü teâlâ, ilk önce Kalemi yaratıp, “Kaderi, olanı ve sonsuza kadar olacak olanı yaz” buyurdu.”(Tirmizi, Ebu Davud)


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

20 soru “Kur’an’da Kaza ve Kader

  1. Kader; İnsanların özgür iradeleri ile yapacaklarının daha önceden Allah tarafından bilinmesi ve kaza da Allah’ın önceden bildiği insanların özgür iradesi ile yapacağı o şeyin gerçekleşmesi midir?
    Yoksa kader; İnsanların yapacağı her şeyi Allah yazmış olması, kaza da zamanı geldiğinde o yazılmış olan şeylerin gerçekleşmesi midir?
    Yani yarın ben saçımı kestirmeye karar vermem ve yarın kestirmem Allah’ın istediği için midir? Yoksa bu kararı vermem ve bunu yapmam Allah’ın bilgisi dahilinde olması mıdır?
    Yoksa

    • İnsanlara gelen hayır ve şer, fayda ve zarar, kazanç ve ziyanların hepsi, Allahü teâlânın takdir etmesi iledir.
      KADER: lügatte, bir çokluğu ölçmek, hüküm ve emir demektir. Allahü teâlânın ezelde, bir şeyin varlığını dilemesine kader denilir. Bütün bu eşyanın, kazaya uygun olarak, daha az ve daha çok olmayarak yaratılmasına kader denir.

      KAZA: Kaderin, yani varlığı dilenilen şeyin var olmasına kaza denir. Kaza demek, ezelden ebede kadar yaratılacak şeyleri, Allahü teâlânın ezelde dilemesidir.
      Allahü teâlâ, olacak her şeyi ezelde, sonsuz öncelerde bilmesi ilmine kaza ve kader denir. Kadere iman farzdır. Bu husus Kur’an-ı kerim ve hadis-i şerifler ile bildirilmiştir. Allahü teâlâ, ezeli ilmiyle, insanların ve diğer mahlûkatın, ne zaman doğacağını, ne zaman öleceğini ve ne yapacaklarını bilir. İlahın her şeyi bilmesi, her şeye gücü yetmesi gerekir. Bilmeyen, gücü yetmeyen, muhtaç olan, ölümlü olan ilah olamaz. Allahü teâlâ, herkesin ne yapacağını bilir. İnsanların başına gelecek olaylar, doğacakları, ölecekleri ve ne iş yapacakları gibi bütün bilgiler, levh-i mahfuz denilen bir kitaptadır. Bu kitaptaki bilgilere kader denilir.
      Kaza ve kader kelimeleri, birbirinin yerine de kullanılır.

  2. Şunu bilmek istiyorum bir söz duymuştum ” Allah herkesin kaderini kendi çabasına bağlı kılar” diye bir sözdü. Onu merak ediyordum doğru bilgimi yanlış mı diye sormak istedim

    • Sayın Giray. Amerika’ya kaçıp peygamberliğini ilan eden Reşat Halife’nin sağ kolu Edip Yüksel denilen dinsizin talebeleri tarafından sosyal medyada kasıtlı olarak yayınlanan yanlış Kur’an mealleri vardır. Bu da onlardan biridir. İşte karşılaştırmamız:
      KASITLI OLARAK YANLIŞ YAZILAN MEAL:
      “Biz her insanın kaderini kendi çabasına bağlı kıldık”
      (İsra /13)
      AYNI AYETİN DOĞRU MEALİ:
      “Her insanın defterini boynuna doladık, kıyamet günü açılmış bulacağı kitabı önüne çıkarırız.
      (İsra /13 Elmalı Meali)

      NOT:
      Kader hakkında doğru bilgi için lütfen lingimizi tıklayınız:
      http://www.islamdergisi.com/genel/kader-alinyazisi/

    • Kader, Allahın insan hakkındaki yazgısıdır. Nasip ise, Allahın o kimse için ayırdığı rızıktır. Müslümana da Niko ismi hiç de yakışmıyor doğrusu vesselam.

  3. Allah insanlarin cennete ve cehenneme kader dedigimiz yazgiyla yazip cizmiştir ve kalemide krip atmıştir bence,Çùnkù bir defa peygamberler bile kesen cennete yazılmis,hic su ana kadar kafir olan peygamber duydunuz mu?ve cennetin kapisinda :La ilaheillallahmuhammeden resulullah yazmasi da peygamperin ònceden cennete yazildiginın bir gòstergesidir..

    • Mustafa! Din sizce olmaz. Din Allah ve Rasulünün beyanı üzeredir. Kaderi yazanı idam kararı veren hakim, kaderi yazan kalemi de kurşun kalem mi sandınız da ” kader dediğimiz yazgiyla yazip cizmiştir ve kalemide kırip atmıştir bence” diyorsunuz.
      Ve..”peygamberler bile kesin cennete yazılmis, hiç şu ana kadar kafir olan peygamber duydunuz mu? ve cennetin kapisin da :La ilaheillallahmuhammeden resulullah yazmasi da peygamperin önceden cennete yazildiginın bir gòstergesidir..” diye saçmalamışsınız.
      Allah peygamberleri seçmiş ve onları her türlü günaha düşmekten korumuştur. Peygamberler kendi iradeleri ile iman etmiş ve iradelerini zorlayarak şeytanla mücadele etmişlerdir.
      Sizin düşündüğünüz gibi olsaydı Allahu teala Rasülüne; “emrolunduğun gibi dosdoğru ol” der miydi? “Nasıl olsa kaderinde dosdoğru olmak vardır. Eğrilmesi imkansız bu, “emrolunduğun gibi dosdoğru ol” emri ile uyarmanın da gereği yok” demez miydi?
      Siz kader mevzusunu hiç anlayamamışsınız. Sanırım kader hakkında yazdıklarımızı da hiç okumamışsınız. Okuduysanız anlayamamışsınız. Allahu teala size anlayış ihsan etsin.
      Kaderde yazılanlara tabi olarak iman ve amelimiz şekil alsaydı, İlahi kitapların ve peygamberlerin gönderilmesine ne gerek vardı..? Haramlardan kaçınmamız ve farzları yapmamız için telkin ve uyarıların yapılmasının bir gereği var mıydı?
      Kader hakkında yazdıklarımız ehli sünnet alimlerinin en büyüklerinden İmamı Azam’a dayanır. O da bu ilmi Hz. Ali’nin torunu Caferi Sadık’tan almıştır. O da dedesi Hz. Ali’den almıştır bu ilmi. Hz. Ali’nin ilmi de Peygamberimize(s.a.v.) dayanır. Siz neye göre Peygamberimize dayanan bir ilme karşı gelip “bence” diyebiliyorsunuz.?
      Siz önce Kur’an’ı yüzünden doğru okumayı öğrenin.

  4. Sonsuz cehennem zulmùyle merhamet ve adalet bagdasıyor mu sizce?Bu bùyùk bir zalimce eylem degilmidir..?Ayrıca bir kisim insani cennete ezelden yazmak bir cogunuda cehenneme yazmak adaletsizligin en tepede olmasi demek degilmidir..

    • Sonsuz cehennem zulmü ifadeniz yanlıştır. Çünkü Allah, Ben kullarıma zulmetmem ” buyurmaktadır. Cehennem azabı küfrün(inkarın) karşılığıdır. Bir de bu dünya da halka zulmeden imansız gaddar ve zalimlerin cezasıdır.
      Allaha küfredip insanlara zulmedenleri cennet ile ödüllendirmek, Allah için her şeyini feda edenlerle cennete koymak sizce adalet ve merhametle bağdaşıyor mu?
      Kader konusunu çok yanlış anlamışsınız. İlim bilinene tabidir. Bilinen ilme değil. Allah ezeli ilmi ile bir kimsenin özgür seçimi ile küfrü seçeceğini bilip levhi mahfuza yazması o kafiri o işe zorunlu kılmaz. Allah o yazıyı yazmasaydı bile o kimse hür seçimi ile o yolu seçecekti. Allah’a adaletsiz demek küfrün en aşağısıdır.

  5. Levh-i Mahfuz konusunda bizim yazdığımız çelişmiyor, bilakis sizin bu husustaki düşünceleriniz karışık olmalı ki, anlamakta zorluk çekiyorsunuz.
    Allahu Teala, Levh-i mahfuza gelecekte insanların yapacaklarını ezeli ilmiyle bildiği için yazmıştır. Olacakları yazması sizin kendi seçiminizden dolayı yapacaklarınızı etkilemiyor diyoruz siz ise hala takıldığınız düşüncenizi yineliyorsunuz..
    Madem iradeniz yoksa levhi mahfuzda yazılanlar hakkında neden itirazda bulunuyorsunuz.? Eleştirdiğinize göre robot değilsiniz demek ki.
    Engin Bey, Kur’an’da Kaza ve Kader yazımızı lütfen daha dikkatli okursanız, bu çelişkinizden kurtulabilirsiniz inşaallah..

  6. madem ezelden önce bunu biliyor peki biz bilinen birşeyin üzerine neyi neden yaşıyoruz?

    • Allah bizleri bu alemde sınav yapıyor kendisi bizim ne olacağımızı bilmediği için değil. İnsan Kıyamet günü hesaba çekildiği zaman “Ya Rabbi beni sınav yapsaydın ben iyi bir kul olacaktım” bahanesinin olmaması için Allah bizi bize göstermek için sınav yapmaktadır.

    • Sınıfta kaza ve kader konuşulduğunda böyle sorular sorulmuştu hocamıza,sağolsun hocamız cebaplamıştı alnının akıyla.Evet,Allah bilir ne zaman ne olacağını,ama seçimi bize bırakmıştır.Bu örümcek ağına benzer,nasıl ki bir düğüme geldiğimizde farklı ağlar varsa ve biz birini seçmek durumunda kalıyorsak bu bizim seçme hakkımızın olduğunun göstergesidir.Allah’ın tüm bu örümcek ağını biliyor oluşu ve bize yeni yollar ve dolayısıyla da yeni seçimler sunması da kaderdir,kaderimizdir…

  7. şimdi benim kafama takılan soru şudur ki levhi mafuzda yaşayacağımız herşey yazıyorsa o zaman cennete yada cehenneme gideceğimizde önceden belirlenmiştir bu mantığa göre.

    • Sayın Adsız selamünaleyküm. Evet Levh-i Mahfuzda kimin kendi seçimi ile cennetlik ve cehennemlik olacağı yazılıdır. Allah, ezeli ilmiyle kimin cennetlik ve kimin cehennemlik olacağını belirlemedi lakin bildi. Belirlemiş olsaydı insanların iradesi yani seçimleri söz konusu olamazdı. Oysa ki insanlar seçimleri ile cennetlik ve cehennemlik olacaklarını belirlerken Allah ise bunu ezelde(sonsuz öncede) bilmektedir..
      Birinin bir şey yapacağı hakkında insanlar için sezmek, tahmin etmek tabiri kullanılır. Ancak; Allah hakkında bunları kullanmak uygun değildir. Zira Allah’ın bilmesi sezmek ve tahminden de öte kesin ilimdir..
      Bir kimse, bir sürücünün kaza yapacağını sezse ve bunu bir yere NOT etse, sürücü birkaç dakika sonra kaza yapsa, bu kazayı önceden sezip not edenin yazmasına bağlayabilir miyiz..?

    • Kader başa gelmeden bilinmez. Başa geldikten sonra kader olduğu kesinleşir. Bu açıdan dıştan iyi görünen her insanın iyi olmadığı gibi başa gelmeden de bu kader deyip teslim olmakta bir o kadar yanlıştır. Allahu Teala;
      وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ” İnsana ancak çalışmasının karşılığı vardır” (Necm-39) buyurmaktadır. Çalışır çabalar gayret gösteririz. Sonuç kaderdir.